در این مطالعه با استفاده از «منحنی یادگیری»، «شدت یادگیری» به مفهوم میزان صرفه جویی در هزینه ی نیروی کار و «رشد بهره وری مبتنی بر تجربه» همچنین تأثیر «ادغام و مالکیّت» بر یادگیری فناوری، اندازه گیری می شود و اثرات آن بر عملکرد شرکت های نفت، گاز و فرآورده های نفتیِ پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد ارزیابی قرار می گیرد. نوآوری این مقاله عبارت است از؛ توضیح اثرات مستقیم و غیرمستقیم [1]   (ادغام و مالکیّت) بر یادگیری فناوری که منجر به مدل منحنی یادگیری با عامل ، در صنعت نفت، گاز و فرآورده های نفتی می شود. درنتیجه ی بررسی های پژوهش حاضر، مشاهده می شود که؛ یادگیری مبتنی بر تجربه، که افزایش تولید تجمعی در شرکت های پالایشی و پتروشیمی را به همراه دارد، به کاهش هزینه نمی انجامد. صرفه های ناشی از مقیاس نیز باتوجه به افزایش تولید در شرکت های پالایشی، نتوانسته است هزینه های عملیاتی را کاهش دهد. همچنین یادگیری پژوهش محور در شرکت های پالایشی و پتروشیمی، با یک سال تأخیر و البته باشدت کم، کاهش هزینه ی عملیاتی را رقم زده است. این مطالعه همچنین علاوه براین که نشان می دهد که ادغام و مالکیّت، درترکیب شرکت های پالایشی و پتروشیمی فاقد تأثیر مستقیم بوده هرچند تنها در شرکت های پتروشیمی حامل اثر غیرمستقیم بر یادگیری فناوری است. [1] Mergers and acquisitions (M&As)

بهره وری یکی از عوامل اصلی در استفاده بهینه از منابع و امکانات برای واحدهای تولیدی و خدماتی است. صنعت نفت کشور، یکی از صنایع پیشرو و در عین حال با اهمیت در کشور است، که سهم قابل توجهی در صادرات، درآمدهای دولت و تولید ملی دارد. تخمین تابع تولید بخش نفت و گاز طی دوره 1357-1379، نشان می دهد که سهم عامل سرمایه در تولید این بخش، به طور متوسط برابر 0.56 و سهم نیروی کار، برابر 0.37 بوده است. این نتایج، برای محاسبه بهره وری کل این بخش با استفاده از رویکرد سولو به کار رفته اند. بررسی نتایج نشان می دهد که بخش عمده ای از رشد ارزش افزوده بخش نفت، به رشد (مثبت یا منفی) بهره وری طی سال های مختلف وابسته است و نهاده نیروی کار و سرمایه سهم اندکی در تامین این رشد دارند، که البته این فرایند برای صنعت نفت و صنایع مشابه که از ارزش ذاتی مخازن نفتی سود می برند، امری طبیعی است. لذا عامل تکنولوژی های نوین در جلوگیری از افت تولید مخزن و میزان ذخایر، از جمله عواملی اند که لازم ست در مطالعات مربوط به تجزیه عوامل موثر بر بهره وری این بخش، مورد توجه قرار گیرند.

To investigate the effect of vermicompost, N fertilizer and their integration on growth, biological and essential yields oil and its components in two populations (Varamin and Isfahan), an experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in the field of Isfahan Medicinal Plants Research Center in 2016. Fertilizer treatments including 100% urea, vermicompost 33.3 and urea 66.6%, vermicompost 66.6 and urea 33.3%, 100% vermicompost and control treatment (without fertilizer) as the first factor and Varamin and Isfahan populations as the second factor were selected. The results showed that the interaction effects of nitrogen fertilizer and populations on all studied traits were significant. In both populations, nitrogen fertilizer improved height, biological and essential oil yields, content of essential oil compounds (d-Carvone and its yield, α-phellandrene and linalool; except p-Cymene and Limonene in Isfahan population). Since in medicinal plants, the quantity (biological yield) and quality (essential oil and d-Carvone; the most important ingredient and the highest amount of essential oil in this experiment), 66.6% vermicompost + 33.3% urea in Varamin population, was the best treatment in the experiment. In addition an in the direction of human health and sustainable agriculture, it is possible to reduce 33% of chemical fertilizers application and pollution; however, in terms of other essential oil contents (α-phellandrene, Linalool and p-Cymene), 100% vermicompost fertilizer treatment was superior in Isfahan population.

حفاظت از محیط زیست در عصر حاضر از اهمیت حیاتی برخوردار است. صنعت نفت و گاز، به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد ایران، پتانسیل قابل توجهی برای ایجاد آلودگی و تخریب محیط زیست دارد. جرایم زیست محیطی در این حوزه، به دلیل اثرات مخرب و بلندمدت آنها بر سلامت انسان و اکوسیستم ها، ضرورت اتخاذ سیاست های جنایی کارآمد را دوچندان می کند. این رساله دکتری با تمرکز بر "سیاست جنایی ایران (تقنینی، قضایی، مشارکتی) درقبال جرایم زیست محیطی در حوزه نفت و گاز" به بررسی ابعاد مختلف این موضوع می پردازد. اهداف این پژوهش بررسی قوانین و مقررات مرتبط با جرایم زیست محیطی در حوزه نفت و گاز در ایران؛ تحلیل رویه قضایی در رسیدگی به این جرایم؛ ارزیابی نقش نهادهای دولتی، غیردولتی و مردم در پیشگیری و مقابله با جرایم زیست محیطی در این حوزه و ارائه راهکارهایی برای ارتقای اثربخشی سیاست جنایی ایران در قبال جرایم زیست محیطی در حوزه نفت و گاز، است. پژوهش پیش روی، با استفاده از روش های تحقیق کیفی و ماهیت توصیف ، حقوقی، و تطبیقی انجام شده است. برای جمع آوری اطلاعات از منابع کتابخانه ای، اسناد و مدارک دولتی، مصاحبه با کارشناسان و متخصصان و بررسی پرونده های قضایی مرتبط استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که قوانین و مقررات موجود در ایران برای مقابله با جرایم زیست محیطی در حوزه نفت و گاز ناقص و پراکنده هستند.

با مطالعه و بررسی فرایند پیچیده خط مشی گذاری انرژی کشور در حوزه نفت و گاز توسط نهادهای ذیربط، شاهد عدم تحقق کامل سیاست های این حوزه به دلیل ناکارآمدی مدل اجرایی هستیم. در این مقاله با استفاده از پژوهش کیفی به روش تئوری داده بنیاد و از طریق دو ابزار مصاحبه تخصصی نیمه ساختار یافته و مطالعه مدارک، داده های تحقیق جمع آوری و سپس تحلیل گردیده است. روش نمونه گیری، گلوله برفی (ارجاع زنجیره ای) است. در این پژوهش با 30 نفر از صاحب نظران و کارشناسان مصاحبه انجام شد که از مصاحبه دهم به بعد، تکرار در اطلاعات دریافتی مشاهده شده است؛ اما مصاحبه تا نفر بیستم ادامه یافت. مصاحبه با طرح سؤالاتی در مورد "دلایل عدم اجرای سیاست های تدوین شده انرژی کشور در حوزه نفت و گاز" آغاز شد (مصاحبه باز) و باقی پرسش ها براساس پاسخ های مصاحبه شونده طرح گردید. تمامی مصاحبه ها یادداشت برداری شده و برای استخراج نکات کلیدی چندین بار مورد بررسی قرار گرفتند و در نهایت مدل طراحی شده با بهره گیری از مقولات و مؤلفه ها و ابعاد مستخرج از مصاحبه ها و مقایسه با سایر مدل های اجرای خط مشی ها و نیز مزیت نسبی نوآوری ایجاد شده که در مدل طراحی شده این مقاله که همانا ترکیب ابعاد چندین مدل در این طراحی بوده نهایی سازی و ارائه شده است.

نظریه های مختلفی پیرامون چگونگی دستیابی به مزیت رقابتی توسط محققان و اندیشمندان مدیریت استراتژیک مطرح شده است و دیدگاه قابلیت های پویا که ارتباط نزدیکی میان کسب مزیت رقابتی و قابلیت های سازمانی قائل است، یکی از روشن ترین نظریاتی است که درباره مزیت رقابتی در دنیای امروز کسب وکار ارائه شده است. پژوهش حاضر در همین راستا و با تکیه بر دیدگاه قابلیت های پویا، با رویکردی اکتشافی و کیفی به شناسایی و تحلیل قابلیت هایی اختصاص دارد که رقابت پذیری و دستیابی به مزیت رقابتی را در بخش میان دستی زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز تحت تأثیر قرار می دهند. برای تحقق این هدف، داده هایی از 21 مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران ارشد 6 پالایشگاه که به روش هدفمند انتخاب شده بودند، گردآوری و داده های حاصل از این مصاحبه ها پس از تلفیق با نظرات چند تن از خبرگان، با روش تحلیل مضمون مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته های این پژوهش نشان می دهد دستیابی به مزیت رقابتی در بخش میان دستی صنعت نفت و گاز ریشه در دو قابلیت درون نگرِ ارزش افزایی و بهره وری (کیفی سازی فرآورده ها، کارایی عملیاتی و قابلیت فناورانه)، و قابلیت برون نگرِ پایداری استراتژیک کسب وکار (توسعه کسب وکار، گرایش بازار و پایداری زنجیره تأمین) دارد. این نتیجه نشان دهنده اهمیت رویکرد متوازن برای دستیابی به مزیت رقابتی در صنعت نفت و گاز است.

صنعت نفت کشور با وجود برخورداری بیش از یکصد سال تجربه در زمینه تولید و تجارت نفت، همچنان قادر به انجام فعالیت ها به صورت درون زا و بهره برداری از توان داخل در تمامی بخش های عملیاتی و اجرایی نیست. یکی از مهمترین بخش های صنعت نفت کشور که همچنان به شکل قابل توجهی به خارج از کشور وابسته است، بخش تامین تجهیزات مورد نیاز این صنعت در بخش بالادستی است. با توجه به اهمیت ساخت داخل تجهیزات صنعت نفت و گاز در بخش بالادستی، این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش اساسی است که آیا منابع حقوق نفت کشور حمایت مناسب و متناسبی از صنایع ساخت این تجهیزات دارند؟ برای پاسخ به سوال تحقیق، این مطالعه، معیارهای استانداردی را بر پایه یک مدل مفهومی و با بهره گیری از نظر کارشناسان خبره استخراج نموده و پس از تبیین منابع حقوق نفت موجود، به ارزیابی منابع حقوق نفت در این زمینه پرداخته شده است. نتایج حاکی از آن است که قوانین اصلی نفت کشور و قوانین مربوط به الزام سهم داخل نسبت به معیارهای استخراج شده، بی توجه بوده و قوانین اساسنامه های شرکت ملی نفت ایران نیز حمایت ضعیفی از ساخت تجهیزات موصوف به عمل می آورند.